سرطان پستان

سرطان پستان شایع ترین نوع سرطان در خانم ها در سرتاسر دنیاست. از سال ۱۹۵۰ به بعد مرگ و میر آن حدود ۴۰درصد کاهش یافته است. یکی بعلت رایج شدن غربالگری (که امکان تشخیص بیماری در مرحله ی پایین و قابل درمان را بوجود می آورد) ، و دیگری به خاطر پیشرفت های حاصل شده در درمانهای ادجونت (اضافه شونده به جراحی) که میزان موارد عود را کم میکند.

عوامل مستعد کننده

بیش از نیمی از بیماران کانسر پستان هیچ ریسک فاکتوری غیر از جنس (مونث) و سن (بالای ۴۰) ندارند. اما از موارد مستعد کننده که میتوان نام برد:

۱-سابقه خانوادگی: میتواند ناشی از سبک زندگی یکسان باشد یا وجود جهشهای ژنتیکی مستعد کننده که با شرح حال کاملتر و در صورت نیاز بررسی سایر اعضای خانواده مشخص میشود.

۲-موارد هورمونی: خانمهایی که زود عادت ماهیانه و دیر یائسه شده اند نسبتا مستعدترند، همچنین خانمهایی که حاملگی نداشتند یا اولین حاملگی در سن بالای ۳۵ سال بوده، خانم های یائسه ی مصرف کننده ی هورمونهای زنانه، و خانمهای دارای اضافه وزن یا چاقی.

۳-سبک زندگی: مصرف الکل رابطه ی خطی با افزایش شانس ابتلا به سرطان پستان دارد. همچنین چاقی با ابتلای سرطان پستان بعد از یائسه شدن مرتبط است.

۴-شرایط زمینه ای پستان: بعضی از انواع ضایعات خوش خیم.

۵-سابقه پرتوتابی به پستان قبل از ۱۵سالگی.

چه بیمارانی باید تست ژنتیک انجام دهند؟

افراد مبتلا به سرطان پستان که سن زیر ۵۰سال، یا چند سرطان هم زمان، یا جنسیت مرد داشته باشند.

همچنین بیمارانی با سابقه سرطانهای پستان،تخمدان، پروستات، پانکراس در اعضای خانواده.

غربالگری

توصیه ی انجمن ACS برای غربالگری کانسر پستان این است که همه ی خانمها از ۴۵ سالگی سالیانه ماموگرافی انجام دهند. اگر تا ۵۵ سالگی مشکلی وجود نداشت میتوان بعد از آن هر ۲سال انجام داد. توصیه میشود غربالگری تا زمانی که سلامتی فرد وضعیت مناسبی دارد و امید به زندگی بالای ۱۰سال وجود دارد، ادامه یابد.

برای افراد با زمینه ژنتیکی یا ریسک بالاتر روشهای دیگر هم وجود دارد که باید با پزشک مشورت شود.

علائم

بسته به مرحله ی بیماری از وجود توده، تورفتگی، غیر قرینگی،ترشح غیرعادی و تغییر شکل پستان شروع می شود…تا درگیری غدد لنفاوی زیر بغل، درگیری پوستی، درد استخوانی یا شکم و علائم ریوی و مغزی بعلت گسترش بیماری.

تشخیص

معمولا با ماموگرافی یا سونوگرافی پستان و نمونه برداری از تومور آغاز میشود. پس از ان سایر نقاط بدن نیز از نظر وجود متاستاز جهت مرحله بندی بررسی میگردد.

درمان

برخلاف تصور سرطان پستان یک نوع بیماری نیست؛ بلکه بر اساس نوع سلولی و بافتی، وجود یا عدم وجود گیرنده های هورمونی و ملکولی، و مرحله ی بیماری، انواع و اقسام مختلفی دارد که بر اساس آن با روشهای جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، داروهای هورمونی، داروهای ملکولار یا ترکیبهای مختلفی از این ها درمان می شود. در مراحل پایین که بیماری غیر از پستان و غددلنفاوی زیر بغل محل دیگری را اشغال نکرده بیماری قابل علاج است؛ درصورت درگیری نواحی دوردست مثل استخوان یا احشا، هدف از درمان، کنترل بیماری به صورت مزمن و تخفیف علایم و کاهش گستردگی آن است.

منبع با تخلیص

Devita, Hellman, and Rosenberg’s CANCER

نکته

متاسفانه در کشور عزیزمان بعلت رواج خوددرمانی و شبه علم و ترس از تشخیص سرطان؛ بیش از پیش شاهد مراجعه دیرهنگام بیماران سرطان پستان هستیم. حال آنکه در صورت مراجعه به پزشک هنگام شناسایی تغییر یا توده ی کوچک و درگیری مختصر، بیماری قابل علاج می باشد؛ و مراجعه دیرهنگام میتواند تهدید کننده حیات باشد.