عناوین مطلب
سرطان چیست؟
بدن ما از هزاران میلیارد سلول ساخته شده است. هر سلول معمولاً طبق قوانین رشد، تقسیم و مرگ برنامهریزیشده عمل میکند. سرطان وقتی رخ میدهد که در دیانای (ماده ژنتیکی) یک یا چند سلول تغییر (جهش) ایجاد میشود و آن سلول رفتار طبیعیاش را از دست بدهد.
– سلول سرطانی میتواند سریع و کنترلنشده تقسیم شده، از مکان خود بیرون برود، و در بافتهای اطراف یا جاهای دور گسترش یابد. سرطان یک گروه بزرگ از بیماریها با انواع و رفتارهای مختلف است.
تومور خوشخیم و بدخیم چه تفاوتی دارند؟
– تومور خوشخیم:
– رشد معمولاً آهسته و محدود است.
– معمولاً کپسولدار یا مشخص و از بافتهای اطراف جداست.
– متاستاز (گسترش به نقاط دور) ندارد.
– اغلب خطر کمتری دارد ولی میتواند در اثر فشار روی ارگانهای حساس یا بسته به محل رشد، مشکلساز شود (مثلاً در مغز یا راه تنفسی).
– بعد از برداشتن جراحی معمولاً عود کمتری دارد.
– تومور بدخیم (سرطان):
– رشد سریع و نامنظم دارد.
– میتواند به بافتهای اطراف تجاوز کند (تهاجم).
– ممکن است از طریق خون یا سیستم لنفاوی به سایر اندامها برود و تشکیل تومورهای جدید (متاستاز) دهد.
– نیاز به درمانهای تخصصی (جراحی، شیمیدرمانی، رادیوتراپی و غیره) دارد و احتمال عود بالاتر است.
آیا سرطان قابل درمان است؟
پاسخ کوتاه: بستگی دارد. برخی سرطانها کاملاً قابل درمان و حتی قابل بهبود کامل هستند، برخی دیگر قابل کنترل طولانیمدت میشوند، و بعضیها درمان قطعی ندارند اما میتوان کیفیت و طول عمر بیمار را با درمانها افزایش داد.
عواملی که روی جواب درمان تاثیر دارند:
– نوع سرطان (مثلاً سرطانهای پوست یا برخی سرطانهای خون پاسخ بهتری دارند نسبت به بعضی انواع پیشرفته دیگر).
– مرحله بیماری در زمان تشخیص (تشخیص زودهنگام با شانس بالای درمان و بهبود همراه است).
– وضعیت کلی سلامت، سن و بیماریهای همراه فرد.
درمانها میتوانند شامل یک یا ترکیبی از موارد زیر باشند:
– جراحی (برداشتن تومور)
– رادیوتراپی (تابش)
– شیمیدرمانی (داروهایی که سلولهای در حال تقسیم را میکشند)
– درمانهای هدفمند و داروهای بیولوژیک که مولکولهای خاص را هدف میگیرند
– ایمنیدرمانی که سیستم ایمنی را برای حمله به سلولهای سرطانی فعال میکند
– درمان هورمونی، پیوند مغز استخوان و مراقبتهای تسکینی
– بسیاری از سرطانها اگر زود تشخیص داده شوند، قابل درمان یا کنترل بلندمدت هستند. متأسفانه سرطانهای پیشرفتهتر سختتر درمان میشوند، اما درمانهای جدید هر سال پیشرفت میکنند و امیدها را افزایش میدهند.
پیشگیری و تشخیص زودهنگام
– اقدامات موثر: ترک سیگار، رژیم سالم، فعالیت بدنی، پرهیز از چاقی مفرط، کاهش مصرف الکل، محافظت در برابر آفتاب، واکسیناسیون علیه ویروسهایی مثل HPV و هپاتیت B.
– شرکت در برنامههای غربالگری (مثلاً ماموگرافی برای سرطان سینه، کولونوسکوپی برای سرطان روده) و مراجعه به پزشک در صورت علائم مشکوک (توده محسوس، خونریزی، تغییرات غیرطبیعی، کاهش وزن غیرقابل توجیه و غیره) بسیار مهم است.
نکته پایانی
– سرطان یک بیماری پیچیده اما قابل شناخت است. آگاهی، پیشگیری و تشخیص زودهنگام نقش بزرگی در افزایش احتمال درمان موفق دارند. اگر نگرانی یا علامت خاصی دارید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا بررسی و راهنمایی مناسب دریافت کنید.
نظرات